وقتی PH متر محلول اشتباهی را نشان می دهد به چه معناست؟
زمانی که از PH متر در آزمایشگاه استفاده می کنیم، گاهی اوقات با خطای نمایش مانند «محلول اشتباه» مواجه می شویم. پس این راه حل خطا به چه چیزی اشاره دارد؟
ابتدا باید بدانیم که یک PH متر چگونه کار می کند. pH متر ابزاری است که مقدار pH محلول را با اندازه گیری غلظت یون هیدروژن (یعنی اسیدیته) در یک محلول آبی تعیین می کند. یک pH متر از یک الکترود شیشه ای و یک الکترود مرجع برای اندازه گیری pH از طریق اختلاف پتانسیل بین الکترود و محلول آبی استفاده می کند. هنگامی که الکترود مرجع و الکترود شیشه ای با محلول آبی تماس پیدا می کنند، اختلاف پتانسیل تولید شده با غلظت یون هیدروژن در محلول متناسب است، بنابراین مقدار pH را می توان محاسبه کرد.
هنگامی که PH متر محلول اشتباهی را نشان می دهد، به این معنی است که PH متر نمی تواند مقدار pH محلول را به درستی بخواند. این ممکن است به دلایل مختلفی باشد:
1. الکترود شیشه ای آلوده یا آسیب دیده است. الکترود شیشه ای حساسیت و دقت بالایی دارد و نسبت به ناخالصی ها یا آلاینده ها بسیار حساس است. اگر الکترود شیشه ای آلوده یا شکسته باشد، نمی تواند مقادیر pH را به درستی بخواند.
2. الکترود مرجع از کار می افتد یا خورده می شود. الکترود مرجع برای ارائه پتانسیل نسبت به الکترود اندازه گیری برای تعیین pH استفاده می شود. اگر الکترود مرجع از کار بیفتد یا خورده شود، پتانسیل دقیقی ارائه نخواهد کرد.
3. PH متر به درستی کالیبره نشده است. برای اطمینان از صحت PH متر خود، باید مرتباً کالیبره شود. اگر PH متر به درستی کالیبره نشود، قرائت دقیقی را ارائه نخواهد کرد.
4. اسید قوی یا باز قوی در محلول وجود دارد. اگر اسیدها یا بازهای قوی در محلول وجود داشته باشند، ممکن است به الکترودهای pH متر آسیب وارد کنند و بر دقت قرائت آن تأثیر بگذارند.
5. هنگام مواجهه با محلول اشتباه، باید به دقت بررسی کنیم که آیا الکترود PH متر آلوده یا آسیب دیده است و بررسی کنیم که آیا الکترود مرجع نامعتبر است یا خورده است. در عین حال، ما همچنین باید اطمینان حاصل کنیم که PH متر به درستی کالیبره شده است و احتمال وجود اسیدها یا بازهای قوی را حذف می کنیم. اگر هیچ یک از اقدامات فوق مشکل را حل نکرد، ممکن است لازم باشد الکترودها را تعویض کنید یا برای تعمیرات بیشتر با سازنده ابزار تماس بگیرید.
به طور خلاصه، زمانی که PH متر محلول اشتباه را نشان می دهد، باید به دقت بررسی کنیم و مشکل را حل کنیم تا از صحت آزمایش اطمینان حاصل کنیم.
علاوه بر کالیبراسیون، یکی دیگر از دلایل رایج خطا در pH متر، الکترودهای آلوده یا کثیف است. برای اطمینان از دقت و طول عمر الکترود، الکترودهای pH باید به درستی تمیز و ذخیره شوند. اگر الکترود آلوده یا کثیف شود، می تواند باعث خطا در خوانش pH شود.
برای تمیز کردن الکترودها باید قبل و بعد از استفاده با آب مقطر شسته شوند و در صورت لزوم در محلول تمیز کننده خیس شوند. محلول های پاک کننده را می توان در فروشگاه خریداری کرد یا با مخلوط کردن آب، ایزوپروپیل الکل و مواد شوینده در خانه تهیه کرد. الکترودها را باید برای مدتی در محلول تمیزکننده ای که معمولاً سازنده توصیه می کند خیس کنید و سپس قبل از استفاده با آب مقطر کاملاً شستشو دهید.
ذخیره سازی نامناسب الکترود pH نیز می تواند باعث خطا در خوانش pH شود. الکترودهای pH باید در یک محیط خشک و تمیز، ترجیحاً با استفاده از محلول ذخیره سازی توصیه شده سازنده، نگهداری شوند. نگهداری الکترود در آب مقطر یا شیر باعث خراب شدن الکترود در طول زمان می شود و بر دقت آن تاثیر می گذارد.
در نهایت، یک PH متر نیز ممکن است به دلیل مشکلات فنی مانند مدار معیوب یا الکترودهای آسیب دیده، دچار مشکل شود. در این صورت برای تعمیر باید با سازنده یا پرسنل خدمات تماس گرفت.
